Kiedy w 476 roku za sprawą plemion germańskich prze-_ta!o istnieć cesarstwo zachodniorzymskie, a Italia stała się częścią potężnego państwa Ostrogotów, nie oznaczało to bynajmniej nagłego załamania się kultury antycznej. Dopiero próby odzyskania władzy nad Rzymem przez Justy-niana bizantyńskiego, połączone ze spustoszeniem dawnej stolicy, a następnie najazdy Longobardów doprowadziły do upadku świata starożytnego.
Jak pisała Maria Jaczynowska, zapowiedź zagłady Cesarstwa Zachodniego i jego dorobku kulturalnego tkwiła między innymi w sprzeczności misji cywilizacyjnej, jaką Rzym sobie wyznaczył. Podnosząc na wyższy poziom życie swoich sąsiadów, umacniał on jednocześnie w ten sposób coraz bardziej niebezpiecznych nieprzyjaciół. I kiedy w Europie rozpoczął się okres tzw. państw barbarzyńskich (Wizygoci, Wandalowie, Ostrogoci, Frankowie), Arabowie, pod duchowym przywództwem twórcy islamu — Mahometa (570-632 r. n.e.),w krótkim czasie podbili Persję, Mezopotamię, Armenię, Syrię, Palestynę, Egipt i północną Afrykę. W roku 719 pojawili się oni na południu Galii, w roku 725 spustoszyli Prowansję i dolinę Rodami, 5 lat później zaś wdarli się do Akwitanii. W ten sposób utworzony został kalifat, czyli imperium muzułmańskie, które trwało kilka wieków i upadło dopiero w drugiej połowie XII! stulecia.
Po rządach kolejnych czterech kalifów i prawie stuletnim panowaniu dynastii Ommajjadów, kiedy to podbito Cliorosan, południową Tunezję, północno-zachodnią Afrykę i zniszczono hiszpańskie państwo Wizygotów, władzę objęła dynastia Abbasydów (750-1258). Przemiany, jakie przeżyła Persja pod rządami abbasydzkimi oraz wielostronny rozwój nauki i sztuk pięknych, były udziałem całego kalifatu. Czasy odrodzenia w isiamie odznaczały się bo-